Rozbudowa bazy paliw, modernizacja terminali, budowa nowego magazynu chemikaliów czy uruchomienie kolejnej linii technologicznej kojarzą się przede wszystkim z inwestycją i zwiększeniem możliwości produkcyjnych. W praktyce jednak niemal każda taka zmiana oznacza również konieczność ponownego przeanalizowania wymagań dotyczących bezpieczeństwa transportu i magazynowania substancji niebezpiecznych.

W ostatnim czasie widać kolejne postępowania dotyczące modernizacji infrastruktury paliwowej oraz chemicznej. Dla przedsiębiorców jest to dobry moment, aby sprawdzić, czy wraz z inwestycją nie pojawiają się również nowe obowiązki wynikające z przepisów ADR oraz innych regulacji dotyczących bezpieczeństwa chemicznego.

1. Czy zmienia się rola przedsiębiorstwa?

Nowa inwestycja często powoduje zmianę zakresu wykonywanych czynności. Firma, która dotychczas była wyłącznie odbiorcą towarów niebezpiecznych, może stać się również:

• nadawcą,
• pakującym,
• załadowcą,
• rozładowcą,
• napełniającym,

Każda z tych funkcji wiąże się z dodatkowymi obowiązkami określonymi w ADR.

2. Czy infrastruktura magazynowa nadal spełnia wymagania?

Rozbudowa magazynu lub budowa nowych zbiorników powinna być okazją do weryfikacji m.in.:

• sposobu segregacji i składowania towarów niebezpiecznych,
• oznakowania magazynów i zbiorników,
• procedur postępowania w przypadku wycieku i pozostałych instrukcji bezpieczeństwa,
• wyposażenia w sorbenty i apteczki środowiskowe,
• wyposażenia pracowników w odpowiednie środki ochrony indywidualnej,
• zabezpieczeń PPOŻ.

Bardzo często procedury pozostają niezmienione mimo całkowicie zmienionego sposobu prowadzenia działalności.

3. Dokumentacja również wymaga aktualizacji

Nowe produkty lub zmienione procesy technologiczne mogą oznaczać konieczność aktualizacji:

• kart charakterystyki (SDS),
• klasyfikacji substancji i mieszanin chemicznych,
• obowiązków wynikających z REACH i CLP,
• procedur awaryjnych oraz planów postępowania na wypadek wycieku lub pożaru,
• instrukcji dla pracowników zgodnie z wymaganiami ADR oraz aktualizację programu szkolenia stanowiskowego ADR,
• instrukcji bezpieczeństwa pożarowego,
• oceny ryzyka zawodowego,
• dokumentacji dotyczącej gospodarowania odpadami niebezpiecznymi,
• wykazów substancji niebezpiecznych stosowanych i magazynowanych w zakładzie,
• procedur związanych z odbiorem, magazynowaniem i wydawaniem materiałów niebezpiecznych,
• dokumentacji wymaganej przepisami dotyczącymi zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (SEVESO), jeżeli inwestycja wpływa na kwalifikację zakładu.

Im wcześniej dokumentacja zostanie dostosowana do nowych procesów, tym mniejsze ryzyko problemów podczas kontroli lub w razie wystąpienia awarii.

4. Czy inwestycja wpływa na obowiązki wynikające z SEVESO?

Zwiększenie ilości magazynowanych substancji niebezpiecznych może mieć wpływ na kwalifikację zakładu zgodnie z przepisami dotyczącymi poważnych awarii przemysłowych.

Przed uruchomieniem nowej instalacji czy magazynu warto sprawdzić, czy zmiany nie powodują przekroczenia progów kwalifikacyjnych oraz czy istniejąca dokumentacja nadal odpowiada rzeczywistemu stanowi zakładu.

5. Nie zapominaj o szkoleniach

Nowe stanowiska pracy, nowe substancje lub nowe obowiązki oznaczają również konieczność zapewnienia odpowiednich szkoleń.

Dotyczy to nie tylko kierowców wykonujących przewozy ADR, ale również pracowników odpowiedzialnych za:

• nadawanie przesyłek,
• pakowanie,
• załadunek,
• rozładunek,
• magazynowanie,
• przygotowanie dokumentacji przewozowej.

W wielu przypadkach obowiązkowe szkolenie zgodnie z działem 1.3 ADR jest jednym z pierwszych elementów weryfikowanych podczas kontroli. Warto jednak pamiętać, że rozbudowa zakładu lub wdrożenie nowych procesów może powodować również konieczność przeprowadzenia lub aktualizacji innych szkoleń, takich jak:

• szkolenia BHP uwzględniające nowe zagrożenia występujące na stanowiskach pracy,
• szkolenia dotyczące bezpiecznego obchodzenia się z substancjami chemicznymi,
• szkolenia dla pracowników mających kontakt z substancjami CMR (rakotwórczymi, mutagennymi lub działającymi szkodliwie na rozrodczość),
• obowiązkowe szkolenia dla użytkowników przemysłowych i zawodowych stosujących diizocyjaniany zgodnie z wymaganiami rozporządzenia REACH,
• szkolenia z procedur awaryjnych, reagowania na wycieki oraz właściwego stosowania środków ochrony indywidualnej.

Kompleksowe podejście do szkoleń pozwala nie tylko spełnić wymagania prawne, ale również ograniczyć ryzyko awarii, wypadków przy pracy oraz nieprawidłowości podczas kontroli organów nadzoru.

Podsumowanie

Inwestycje w sektorze chemicznym i paliwowym to nie tylko nowe hale, zbiorniki czy instalacje technologiczne. To również moment, w którym warto przeprowadzić kompleksowy przegląd zgodności z wymaganiami ADR, BHP oraz przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa chemicznego.

W praktyce wykonanie audytu jeszcze przed uruchomieniem inwestycji pozwala wykryć niezgodności na etapie planowania, ograniczyć ryzyko kosztownych zmian po zakończeniu prac oraz przygotować przedsiębiorstwo do bezpiecznego rozpoczęcia działalności.

Planujesz rozbudowę magazynu, nową instalację lub zmianę procesu technologicznego? To dobry moment, aby zweryfikować obowiązki wynikające z ADR, bezpieczeństwa chemicznego oraz przepisów SEVESO i przygotować organizację jeszcze przed rozpoczęciem eksploatacji nowej infrastruktury.