Wiele firm jest przekonanych, że przepisy ADR dotyczą wyłącznie firm transportowych. W praktyce to jedno z najczęstszych i najbardziej kosztownych błędnych założeń.

ADR dotyczy znacznie większej grupy podmiotów, a nieświadomość obowiązków bardzo często wychodzi dopiero podczas kontroli.

Poniżej proste i praktyczne wyjaśnienie.

Kiedy firma podlega przepisom ADR?

Firma podlega przepisom ADR, jeżeli w swojej działalności ma do czynienia z towarami niebezpiecznymi zaklasyfikowanymi do jednej z 13 klas zagrożeń ADR, niezależnie od tego, czy je wysyła, pakuje, załadowuje, rozładowuje czy przewozi.

Co ważne- ADR dotyczy również towarów przewożonych na wyłączeniach częściowych. Powtarzam, są to wyłączenia „częściowe”, a więc nie zwalniają ze wszystkich obowiązków.

Firma nie podlega ADR wyłącznie wtedy, gdy:

• dany materiał nie jest klasyfikowany jako niebezpieczny w transporcie, albo
• przepisy ADR całkowicie zwalniają dany przewóz ze wszystkich wymagań (co zdarza się rzadko).

Błędne przekonanie: „To nie droga publiczna, więc ADR nas nie dotyczy”

Jednym z najczęstszych mitów jest przekonanie, że: „ADR dotyczy tylko drogi publicznej, a my tylko pakujemy lub ładujemy towar na terenie zakładu”.

To nieprawda.

ADR obejmuje również:

• nadawców,
• pakujących,
• załadowców,

niezależnie od tego, czy czynności odbywają się na drodze publicznej czy na terenie zakładu.

Odpowiedzialność za prawidłowe przygotowanie towaru do transportu spoczywa na firmie już na etapie pakowania, procedur nadawczych i załadunku.

Najczęstsze błędy firm w interpretacji ADR

1. Niewłaściwe stosowanie wyłączeń spod przepisów

Bardzo często firmy:

• stosują wyłączenia przeznaczone dla osób fizycznych w działalności gospodarczej,
• wykorzystują wyłączenia przeznaczone do obsługi własnych potrzeb (np. dostarczanie swoich materiałów na teren budowy) w celach handlowych lub sprzedażowych,
• traktują wyłączenia częściowe jak wyłączenia całkowite, bo „to małe ilości”.

Każde wyłączenie ma konkretny zakres i warunki, których niespełnienie powoduje pełne zastosowanie ADR.

2. Błędy przy wyłączeniu 1.1.3.6 (tzw. 1000 punktów)

Najczęstsze nieprawidłowości:

• niestosowanie mnożników przy przewozie towarów z różnych kategorii transportowych,
• błędne założenie, że suma ładunku „na oko” nie przekracza 1000 punktów,
• brak dokumentu przewozowego zgodnego z wymogami ADR,
• stosowanie opakowań niecertyfikowanych.

Wyłączenie 1.1.3.6 nie zwalnia ze wszystkich obowiązków ADR, co bardzo często jest błędnie interpretowane przez nadawców, pakujących i załadowców.

3. LQ- brak wymaganych szkoleń

Przy przewozach w ilościach ograniczonych (LQ) często spotykanym problemem jest:

• brak szkoleń stanowiskowych ADR,
• brak przeszkolenia kierowców, którzy nie posiadają zaświadczenia ADR (konieczne od 2025 r.!).

Wyłączenia nie zwalniają z obowiązku odpowiedniego przeszkolenia pracowników.

Obowiązki, o których firmy często nie wiedzą

Firmy nadające towary niebezpieczne bardzo często:

• nie sporządzają sprawozdań rocznych,
• nie mają wyznaczonego doradcy DGSA,
• nie są świadome pełnego zakresu swojej odpowiedzialności.

To szczególnie ryzykowne, ponieważ odpowiedzialność nie dotyczy wyłącznie przewoźnika.

Jak sprawdzić, czy firma podlega ADR?

Ze względu na ilość przepisów i wyłączeń, każdy przypadek powinien być analizowany indywidualnie.

W praktyce, przy ocenie czy firma podlega ADR, korzystam z checklist i kalkulatorów opartych na przepisach, m.in. narzędzi takich jak DGSA Support, które pomagają szybko zweryfikować zakres obowiązków, ale zawsze kluczowa jest interpretacja konkretnej sytuacji w firmie.

Dlaczego błędna ocena podlegania ADR jest tak niebezpieczna?

Firmy wysyłające towary niebezpieczne odpowiadają m.in. za:

• prawidłowe pakowanie,
• właściwe oznakowanie,
• przygotowanie dokumentacji.

Uchybienia w tym zakresie mogą prowadzić do:

• poważnych zagrożeń dla życia i zdrowia ludzi,
• szkód dla środowiska,
• poważnych zdarzeń i katastrof,
• kontroli i administracyjnych kar pieniężnych sięgających nawet 40 000 zł.

Co istotne, kontrole mogą dotyczyć również nadawców, pakujących i załadowców, a nie tylko firm transportowych.

Podsumowanie

Jeżeli Twoja firma:

• nadaje,
• pakuje,
• załadowuje,
• rozładowuje,
• lub przewozi towary niebezpieczne,

to z dużym prawdopodobieństwem podlega pewnym przepisom ADR, nawet jeśli ilości są stosowane są wyłączenia.

W takich przypadkach warto sprawdzić to wcześniej, zanim zrobi to organ kontrolny.